wrapper

yakshanba, 11 Noyabr 2018 00:00

Qahramonlar tarannum etilgan film

Avtor

“Respublika kinoprokat markazi” DUK viloyat filiali tomonidan sog'liqni saqlash boshqarmasi bilan hamkorlikda viloyat qon quyish markazida “Hayot” filmi namoyish etildi.

“O'zbekkino” milliy agentligi buyurtmasiga ko'ra, “Vatan” kinostudiyasi tomonidan Zulfiya Yunusova hamda Iqbol Mirzo ssenariysi asosida Hilol Nasimov rejissyorligida suratga olingan ushbu filmda 2000 yil Surxondaryo viloyati Sariosiyo va Uzun tumanlaridagi qonli voqealar tasvirlangan. Fotih Nasimov, Oysanam Yusupova, Tohir Saidov, Lola Eltoeva, Farhod Abdullaev, Mehriddin Rahmatov, Samiddin Lutfullaev singari aktyorlar ijrosi asar ta'sirchanligini ta'minlagan.

yakshanba, 11 Noyabr 2018 00:00

Xalq sog'lom bo'lsa, el-yurt obod bo'ladi

Avtor

11 noyabr – Tibbiyot xodimlari kuni

 

Har bir inson malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqiga ega.

(O'zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi, 40-modda).

Yurtimizda aholi salomatligini mustahkamlash, ayniqsa, onalik va bolalikni muhofaza qilish, jismonan sog'lom hamda ma'nan barkamol avlodni voyaga etkazish masalasiga ustuvor vazifa sifatida qaraladi. Shunga monand, izchillik bilan kechayotgan sog'liqni saqlash tizimidagi chuqur islohotlar ayni maqsadlar ro'yobiga xizmat qilayotir. Uning viloyatdagi samaralari xususida viloyat sog'liqni saqlash boshqarmasi boshlig'i Doniyor TURSUNOV quyidagilarni gapirib berdi:

-     Mamlkatimiz tibbiyotida joriy qilingan davolashning zamonaviy usullari endilikda davo istab xorijga otlanishga zarurat qoldirmayapti. Xususan, xorijiy davlatlardagi xususiy tibbiyot muassasalarida ishlab yurgan 7 nafar qashqadaryolik malakali shifokor viloyatda faoliyat boshladi. Joriy yilning o'zida Qashqadaryoga respublika va chet davlatlarining klinika va markazlaridan 90 nafar mutaxassis kelib, ular tomonidan 56 ta murakkab jarrohlik amaliyoti bajarildi, 6 ming 500 nafarga yaqin kishi tibbiy ko'rikdan o'tkazilib, hududiy mutaxassislar uchun 38 marta mahorat darslari tashkil etildi.

Buning samarasida viloyatlar o'rtasida birinchilardan bo'lib, Respublika shoshilinch tibbiy yordam Qashqadaryo filialida laparoskopik operasiya amalga oshirildi, viloyat ko'p tarmoqli tibbiyot markazida birinchi  marta sun'iy bo'g'im qo'yish bo'yicha jarrohlik usuli yo'lga qo'yildi. Shuningdek, Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi Qashqadaryo filialiga shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj bo'lganlar uchun yuqori texnologiyali amaliyotlarni o'tkazish maqsadida rangli rentgen apparati, elektronoj va gematologik analizator olib kelindi. Yuqori texnologiyali diagnostika-davolash usullarining amaliyotda qo'llanishi natijasida ilgari davolash mushkul bo'lgan ko'plab og'ir kasalliklarni kam jarohatli usullarda davolash, nogironlikning oldini olish imkoniyati oshdi.

Prezidentimizning viloyatimizga tashrifi chog'ida bergan topshiriqlari ijrosini ta'minlash maqsadida sobiq urologiya markazi binosi negizida 150 o'rinli Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy markazining Qarshi filiali va Shahrisabz, Kitob, Qamashi, G'uzor tumanlarida har biri 80 o'rinli tumanlararo endokrinologiya bo'limlari tashkil etildi. Shuningdek, 120 o'rinli Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya markazi Qarshi filiali rekonstruksiya qilinib,   Koson, Nishon, Qamashi, Kitob va Yakkabog' tumanlarida 100 o'rinli tumanlararo kardiologiya bo'limlari  faoliyati yo'lga qo'yildi. Viloyat yuqumli kasalliklar shifoxonasi ham rekonstruksiya qilinib, mukammal ta'mirlandi, uning hududida 120 o'ringa mo'ljallangan yangi bino qurildi.

Aytib o'tish joizki, Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Qarshi filialida yiliga 700-800 jarrohlik amaliyoti o'tkazilishi ko'zda tutilmoqda. Diabetik nefropatiya, umumiy endokrinologiya va diabetologiya, qalqonsimon bez va diabetik to'piq jarrohligi kabi bo'limlarni o'z ichiga olgan markaz eng so'nggi rusumdagi tibbiy uskunalar bilan jihozlandi. 

Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya markazi Qarshi filialida esa klinik-bioximik laboratoriya, avtoklav, poliklinika, rentgen-endovaskulyar jarrohlik bo'limi, aritmologiya, arterial-gipertenziya, yurak ishemik kasalliklari, reabilitasiya, kardiojarrohlik bo'limlari tashkil etildi.

Viloyat yuqumli kasalliklar shifoxonasi 1990-yillarda qurilgan binoda joylashgan bo'lib, aholiga sifatli tibbiy xizmat ko'rsatishda bir qancha noqulayliklar keltirib chiqarayotgan edi. Ayni paytda yangidan qurilgan va eng so'nggi rusumdagi tibbiy uskunalar bilan jihozlangan shifoxonada virusli gepatitning oldini olish, diagnostika va davolash ishlari olib borilmoqda. Prezidentimiz ta'kidlaganidek, markaz xodimlari bemorning kelishini kutishi kerak emas, aholi orasida yurib profilaktika va tibbiy madaniyatni oshirish bilan shug'ullanishi lozimligiga   alohida e'tibor qaratilgan. 

Viloyatda 2017-2020 yillarda dori ta'minotini yaxshilash chora-tadbirlariga asosan dorivor o'simliklar urug'idan yog'lar hamda yod mahsulotlarini ishlab chiqarish, kovrak shirasini eksport qilish yo'lga qo'yildi.

2018 yil o'rmon xo'jaliklarida madaniy holda 469 gektar er maydoniga 51 xil turdagi dorivor va ozuqabop o'simliklar ekilib, ishlab chiqarish hajmini 720 tonnaga etkazish belgilab olindi. Shu bilan birgalikda Kitob, Shahrisabz, Yakkabog' tumanlarida 5 gektardan er ajratilib, har bir tumanga 10 tadan farmasevtika sanoati uchun dorivor o'simliklar plantasiyasi tashkil etildi. 2017-2020 yillarda yangi korxonalar barpo etish, mavjud korxonalarni modernizasiya qilish orqali eksportbop farmasevtika mahsulotlari ishlab chiqish dasturiga asosan viloyatda mahalliy dori vositalari va tibbiyot buyumlari ishlab chiqarilishi bo'yicha 24 million AQSh dollari evaziga 13 ta loyihani amalga oshirish rejalashtirilgan bo'lib, ayni paytda ularning 8 tasi to'liq ro'yobga chiqqan. Albatta, aholi salomatligini mustahkamlash borasida olib borilayotgan sa'y-harakatlar zamirida sharafli soha vakillarining mashaqqatli mehnati va burchga sadoqati yotadi. Bugungi kunda viloyatimizda 5175 nafar shifokor, 32 ming 788 nafar o'rta tibbiyot xodimi xalqimiz salomatligini ta'minlash uchun mehnat qilib kelmoqda. Tibbiyot xodimlarining ezgu maqsad yo'lidagi sa'y-harakatlari, mehnati evaziga shifokorlik kasbi yuksak maqomga erishdi. Birinchi Prezidentimiz tashabbusi bilan 2006 yil 12 sentyabrda qabul qilingan “O'zbekiston Respublikasi Tibbiyot xodimlari kunini belgilash to'g'risida”gi Qonunga muvofiq, har yili noyabr oyining ikkinchi yakshanbasi tibbiyot xodimlari kuni sifatida nishonlanishi ham soha vakillari mehnatiga bildirilgan yuksak hurmat va e'zoz ifodasidir.

Shohista BOZOROVA yozib oldi.

Sobir NARZIYEV olgan suratlar.

Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

 

 

yakshanba, 18 Noyabr 2018 00:00

Chiqindi toladan - eksportbop mahsulot

Avtor

Qayta ishlashda chigitdan ip yigirish uchun zarur muayyan uzunlikdagi paxta tolasidan tashqari qoldiq tola – lint ham ajratib olinadi. Odatda uzunligi 15 millimetrgacha etuvchi bu tolaga chiqindi sifatida qaraladi. Biroq, lint ham aslida sanoatbop xom ashyo bo'lib, uning ham o'z qo'llanish sohasi bor. Masalan, paxta linti negizida momiq, bo'z, noto'qima, suv shimuvchi mato, sun'iy tola kabilarni ishlab chiqarish mumkin. Ahamiyatlisi, bunday material o'ta yumshoq bo'lib, silliq yuzaga ega. Ayni xususiyatlari sabab mazkur chiqindi xom ashyodan tayyorlangan mahsulotlarga xaridor doim topiladi.

yakshanba, 11 Noyabr 2018 00:00

Viloyatda kim, qancha ish haqi olayapti?

Avtor

Viloyat statistika boshqarmasi ma'lumotlariga ko'ra, joriy yil 9 oyida viloyatimizda o'rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqi miqdori 1 million 522 ming 700 so'mni tashkil qilgan. Iqtisodiy faoliyat turlari kesimida ish haqi ko'rsatkichlarini umumlashtirish natijasida shunday raqam kelib chiqqan. Bunga ish haqiga ustama, mukofot, rag'batlantirish xususiyatiga ega to'lovlar, kompensasiya va ishlanmagan vaqt uchun to'lovlar kiritilgan. Shuningdek, uning tarkibida jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i, ijtimoiy sug'urta va kasaba ushyumasiga to'lovlar ham mavjudligi aytiladi.

Ahamiyatlisi, tegishli ma'lumotda 2018 yil yanvar-sentyabr oylarida o'rtacha oylik ish haqi tarmoqlar kesimida ham berilgan. Bunda qishloq xo'jaligi va kichik tadbirkorlik sub'ektlari  hisobga olinmagan. Aytish joizki, hisobot davrida uch tarmoq – sanoat (o'rtacha 2 million 501 ming so'm), moliya va sug'urta faoliyati (2 million 452 ming so'm), tashish va saqlash (2 million 208 ming so'm) sohasi vakillari boshqalarga qaraganda eng ko'p maosh oluvchilar sirasiga kirgan. Qolgan tarmoqlarda esa ishchi-xodimlarga beriladigan o'rtacha oylik ish haqi 2 million so'mga etmagan. Masalan, qurilish jabhasida mehnat qilgan kishi o'rta hisobda har oy 1 million 873 ming so'mdan moyana olgan. Mahsuldorlik bo'yicha ulardan keyingi o'rinda axborot va aloqa sohasi xodimlari bormoqda – ularga oyma-oy o'rtacha 1 million 705 ming so'mdan tekkan. 

Savdo tarmog'ida mehnat qiluvchilar ham nisbatan yaxshi moddiy manfaadorlikka ega, deyish mumkin. Soha vakillari o'rtacha 1 million 669 ming so'm oylik ish haqi bilan ta'minlangan. E'tiborlisi, bugun viloyatimizda ta'lim hamda sog'liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar ko'rsatish tarmog'i vakillari ko'p maosh olishi bilan maqtana olmaydi. Chunki ushbu ko'rsatkich borasida ular tegishli ro'yxatning eng oxiridan joy olgan. O'tgan to'qqiz oy mobaynida maorif fidoyilari o'rta hisobda 1 million 176 ming so'mdan oylik ish haqiga munosib ko'rilgan. Salomatligimiz posbonlariga berilgan nominal oylik maosh esa 1 million so'mga ham etmagan. Yuqorida ta'kidlanganidek, bular turli soliq va majburiy to'lovlar chegirib tashlanmagan holatda berilgan raqamlardir.

Ahamiyatlisi, mazkur statistika o'rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqining hududlar bo'yicha kesimi haqidagi ma'lumotni ham o'z ichiga olgan. Ushbu hisobot davrida o'rtacha oylik ish haqining eng yuqori miqdori Muborak tumanida kuzatilgan – tegishli summa 2 million 501 ming so'm (viloyat ko'rsatkichiga nisbatan 163,9 foiz). G'uzor tumanida ishlash ham ko'pchilikka ma'qul tushishi turgan gap. Boisi, o'tgan to'qqiz oyda bu hududda tarmoqlar ishchi-xodimlariga to'langan o'rtacha maosh miqdori 2 million 330 ming so'mdan oshadi.  Balki, buni mazkur tumanlarda bir qancha yirik sanoat korxonalari joylashgani bilan izohlash mumkindir. Hududlar orasida uchinchi o'rin Qarshi shahriga (1 million 676 ming so'm) nasib etgan. Qolgan barcha hududlar esa viloyatning o'rtacha ko'rsatkichidan past natija qayd etgan. Faqat Koson, Nishon, Chiroqchi, Mirishkor, Shahrisabz tumanlari va Shahrisabz shahrida tegishli tarmoq tashkilot va korxonalari ishchilari oladigan moyana o'rta hisobda 1 million 200 ming so'mdan kam emas.  O'ziga xos reytingning eng oxirgi pog'onasidan joy olgan Qarshi tumanida o'rtacha oylik maosh 1 million so'm atrofida bo'lgan.

Ma'lumot o'rnida eslatish kerak, O'zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksiga muvofiq, muayyan davr uchun belgilangan mehnat normasi va vazifalarini to'liq bajargan xodimning oylik mehnat haqi qonun hujjatlarida Mehnatga haq to'lash yagona tarif setkasining birinchi razryadi bo'yicha belgilangan miqdordan oz bo'lmasligi kerak. 2018 yilning yanvar-sentyabr oylarida bu raqam 456,3 ming so'mni tashkil etgan.

M.ShUHRATOV

Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

 

yakshanba, 11 Noyabr 2018 00:00

Ikkilamchi xom ashyodan -talabgir mahsulot

Avtor

Ma'lumki, har xil turdagi plastik quvurlarga ichki va tashqi bozorda talab yuqori. Negaki ulardan ko'plab jabhalarda, jumladan, drenaj, kanalizasiya va isitish tizimlari, gaz va suv ta'minoti, shuningdek, qishloq xo'jaligi va yana ko'plab sohalarda keng foydalanilmoqda. Shunga muvofiq, ushbu turdagi mahsulotlar ishlab chiqarish hajmi ham ortib bormoqda.

Qadimiy afsonalarda kuzning xushxo'r ne'mati - anor “mevalar shohi” deya e'tirof etilgan. U hukmronlik, kuch-qudrat, mehr va sadoqat ramzi sanaladi. Bu bejizga emas, albatta. Anor nafaqat xushxo'r ta'mga ega, balki bir necha shifobaxsh xususiyatlarni ham o'zida mujassam etgan. Qadim-qadimdan xalq tabobatida turli xil kasalliklarni davolashda anor sharbati va po'stlog'idan tayyorlangan qaynatma keng qo'llaniladi.

Payshanba, 01 Noyabr 2018 00:00

Uy mehmonxonalari sayyohlar xizmatida

Avtor

Qashqadaryo viloyati Kitob tumani "Qaynar" mahalla fuqarolar yig'ini hududidagi Jayrali qishlog'i Qo'rg'ontog' etagida joylashgan. Hududning so'lim tabiati va hayvonot dunyosi o'ziga xos. Bahor va yoz mavsumida bu erdan sayyohlarning qadami uzilmaydi.



Jayrali qishlog'ilik Sarvar Kenjaev ana shunday imkoniyatdan foydalanib hovlisining yarmini uy-mehmonxonaga aylantirgan.

Mehmonxona to'laligicha milliy an'analarimizga xos uslubda jihozlangan. Shinam xonalar o'zbek milliy kashtalari va so'zanalar bilan bezatilgan. Keng hovlida turli xil mevali daraxtlar o'stirilgan. Dam olish mavsumida ular pishib etiladi. Tog'ning musaffo havosida pishib etilgan bu kabi sarxil mevalarning ta'mi ham o'zgacha bo'ladi. Uyning qishloqdan oqib o'tuvchi Sovuq buloq daryosi bo'yida joylashgani sayyohlar uchun qulaylik yaratadi. Hovlining daryo tomonida bir nechta so'rilar qurilgan. Bundan tashqari, dam oluvchilarning o'zi xohlagan taomini tayyorlashi yoki buyurtma berishi uchun ham barcha imkoniyat mavjud. Endigina 30 yoshni qarshilagan Sarvar bu boradagi loyihani puxta ishlagan. Mehmonlar dam olish jarayonida toqqa sayohat uyushtirish uchun yo'l ko'rsatuvchi xizmatidan ham foydalanishi mumkin. Xullas, mazkur uy mehmonxonada miriqib xordiq chiqarish uchun barcha sharoit muhayyo.



– Ko'pdan buyon tadbirkorlik faoliyati bilan shug'ulanishni ko'nglimga tugib yurardim. Lekin ishni nimadan boshlashni bilmayotgan edim, – deydi Sarvar Kenjaev. – Joriy yil O'zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko'maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo'mitasining Qashqadaryo viloyati hududiy boshqarmasi hamda O'zbekiston Savdo-sanoat palatasi viloyat boshqarmasi hamkorligida tashkil etilgan “Tadbirkorlik faoliyati asoslari” yo'nalishi bo'yicha 24 soatlik qisqa muddatli o'quv kursini tamomladim. Bu o'ylab yurgan rejalarimni yanada boyitishga xizmat qildi. Qishlog'imizga dam olish mavsumida nafaqat viloyatimizning turli chekkalaridan balki Samarqand, Buxoro viloyatlaridan mehmonlar keladi. Ko'pchiligi bir necha kun turish uchun joy muammosidan qiynalishadi. Shu bois joriy yilning iyun oyida uy mehmonxonani tashkil qildik va oilaviy korxona sifatida ro'yxatdan o'tdik. Shu yilning o'zidayoq yuzlab mehmonlarni qabul qildik. Yaratilgan qulaylik va sharoitlardan ular juda mamnun. Hali bu ishimizning debochasi. Kelajakda faoliyatimizni yanada kengaytirishni maqsad qilganmiz. Qo'shimcha xonalarni ko'paytiramiz. Hozircha mehmonxonamizda bir navbatda 10 kishi dam olishi mumkin. Ayni paytda mehmonxonani yanada rivojlantirish uchun 27 million so'm kredit olmoqdamiz. Bu mablag' evaziga mehmonlar uchun qulaylik yaratuvchi maishiy texnikalar xarid qilamiz. Shunda bu erda yilning boshqa fasllarida ham dam olish imkoni yaratiladi. Sababi qish faslida ham tabiatimiz o'ziga xos qiyofa kasb etadi.

Darhaqiqat, Qo'rg'ontog'dagi ko'plab shifobaxsh buloqlar, uzoq moziydan darak berib turuvchi g'orlar, yoshi ming asrlarga teng azim chinorlar hududda ekoturizmni rivojlantirish uchun qulay imkoniyat yaratadi.

O'.Barotov, O'zA

Payshanba, 01 Noyabr 2018 00:00

“Qarzim kechildi, endi yana tadbirkorman“

Avtor

Qashqadaryo viloyatida tadbirkorlik faoliyatini qayta tiklagan va davlat ro'yxatidan o'tib ishini davom ettirayotgan 390 tadbirkorning 4 milliard 500 million so'mga yaqin soliq qarzi hisobdan chiqarildi.

Prezidentimizning 2018 yil 27 iyuldagi “Tadbirkorlik sub'ektlarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi farmoniga muvofiq, joriy yil 1 aprelga qadar yakka tartibdagi tadbirkor maqomini yo'qotgan jismoniy shaxslar va shu sanadan moliyaviy-xo'jalik faoliyatini amalga oshirmayotgan yakka tartibdagi tadbirkorlar, shuningdek, davlat ro'yxatidan o'tmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shug'ullangani uchun bir yillik qat'iy belgilangan soliq summasi hisoblangan jismoniy shaxslarning soliqlari, penyalari, moliyaviy jarimalari va sud xarajatlari bo'yicha hisoblangan qarzlaridan voz kechilmoqda.

– 2015 yilda tadbirkorlik faoliyatini yo'lga qo'ygan edim, – deydi Asqar Usmonov. – Dastlab, tajribasizligim tufayli ishlarim uncha rivojlanmadi. Natijada ishdan biroz ko'nglim sovidi. Tadbirkorlik bilan shug'ullanishdan o'zimni chetga oldim. Lekin faoliyatimni rasman to'xtatmaganim uchun soliqlardan 1 million 300 ming so'm qarzdorlik paydo bo'ldi. Yangi ish boshlasam, qarzlarni qanday to'layman, degan o'yda yurardim. Prezidentimiz tomonidan qabul qilingan farmon men uchun ayni muddao bo'ldi. Barcha qarzlarimdan kechildi. Endi bemalol ish boshlayman.

Qayd etish joizki, bugungi kunda viloyatda ushbu farmonga asosan, qat'iy belgilangan soliq va moliyaviy jarimalar bo'yicha qarzdorligini hisobdan chiqarishga nomzod yakka tartibdagi tadbirkorlar soni 5 ming 591 nafarni tashkil etadi.

Qashqadaryo viloyati davlat soliq boshqarmasi vakillarining ta'kidlashicha, qarzdan voz kechilishi uchun mazkur shaxslar 2019 yil 1 yanvarga qadar tadbirkorlik faoliyatini tiklashi yoki davlat ro'yxatidan o'tgan holda faoliyatini davom ettirishi lozim bo'ladi.

O'.Barotov, O'zA

Payshanba, 01 Noyabr 2018 00:00

KURKA BIR ShIRVOZGA TENG GO'ShT QILADIMI?

Avtor

Bugun mamlakatimizda ichki bozorni go'sht va go'sht mahsuloti bilan asosan qoramolchilik va qo'ychilik singari chorvachilik tarmoqlari ta'minlayotgani hech kimga sir emas. Bu borada keyingi o'rin parrandachilik sohasiga tegishli. Baliqchilik hamda quyonchilik esa ushbu ro'yxatda juda kichik ulushga ega.

Shu o'rinda ulardan qay biri foydaliligi jihatidan ustunroq ekani xususida bahslashish joiz emas. Chunki har biri o'ziga xos afzalligi bilan ajralib turadi.
Ammo ma'lum darajada birining o'rnini boshqasi bilan bosish, xaridorga maqbulini taklif etish imkoni mavjud. Shu narsa aniqki, ayni paytda ko'pchilik sevib iste'mol qiladigan go'shtga ehtiyoj yildan-yilga o'sayapti. Bu aholi soni, moddiy farovonligi oshib borayotgani bilan ham bog'liq. Mazkur ne'mat mo'l, shu bilan birga, arzon bo'lishini ta'minlash esa asosiy masaladir. Ko'zlangan maqsadga qanday erishish mumkin? Shubhasiz, barcha sohalar imkoniyatidan samarali foydalanib.
Aytaylik, muqobil echim sifatida kurkachilik tarmog'ini olib qarasak. Muhimi, bu faoliyat xalqimizga u qadar notanish emas. O'z xonadonida kurka boqib, tuxum va parhez go'sht etishtirib kelayotgan oilalar hozir ham ko'p. Biroq viloyatimizda kurkachilik yirik ishlab chiqarish darajasida tovuqchilik va bedanachilikdek keng ommalashmagan. Bor quvvatlar bilan esa mahsuldorlik borasida maqtanib bo'lmaydi. Xo'sh, bunga sabab nima? Tarmoqdan yuqori manfaatdorlik kutish qiyinmi?
- 10 yil avval kurkachilikni yo'lga qo'yganimizda biz ham shunday o'ylay boshalagandik, - deydi Qamashi tumanidagi “Iqbolxonim parrandasi” fermer xo'jaligi rahbari Salim Normurodov. – Vaqt o'tib ko'rdikki, bu fikr butunlay noto'g'ri ekan. Oddiy xomcho'tga solsak. Uch makiyonga 15 tadan tuxum tashlab, jo'ja ochiramiz. Mayli, 30 tasi o'lmay qolsin. Go'shtga so'yishga tayyor bir kurkaning bozor narxi hozir 70-80 ming so'm atrofida. 10 tasi egan-ichgan xarajatini qoplasa, qolgani foydaga-da. Mana, kurkachilikni xo'jaligimizning etakchi tarmog'iga aylantirishga undagan narsa. To'g'ri, samarasini uzoq kutish kerak. Negaki kurka, jo'jaligidan 6-7 oy boqilsagina, zarur vazn to'playdi. Avvaliga ochiq maydonda o'tlatib boqiladi. Keyin bir oy “bo'rdoqi”ga tashlanadi. Xullas, ishi biroz injiq. Shunga qaramasdan, yaxshi daromad keltiradi. Shu yilda ham 30 million so'mga yaqin sof foyda olishni ko'zlab turibmiz.

 Ishbilarmonning so'zlariga ko'ra, jo'ja etishtirish ham xo'jalikning o'zida amalga oshiriladi. Buning uchun inkubasiya sexi tashkil etilgan. Bir martada 800-1000 tagacha tuxumdan jo'ja ochiriladi. Bu yil davomida yig'ib olinadigan tuxum shundan umuman ortmaydi, degani. Fermer kurkani asosan go'shti uchun parvarishlaydi. Parranda 2-4 kilogramm vazn qilguncha saqlanadi. Yil boshidan shu vaqtga qadar aholiga 2 tonnadan ziyod parhez go'sht etkazib berilgan.  Yana 1100 bosh kurka so'yish uchun tayyorlanmoqda. Tadbirkor so'nggi vaqtda go'shtdan ham ko'ra jo'jaga talab yuqori ekanini aytadi. Xaridorlarga 6 ming jo'ja sotilgani buning tasdig'idir.
Tan olish kerak, 3-4 kilogramm go'sht ishlab chiqarish uchun yarim yil juda ko'p. Mahalliy zotga mansub kurkalardan bundan ortig'iga umid qilish yaramaydi aslida. Dunyo tajribasidan ma'lum bo'lishicha, go'sht yo'nalishida kurkaning yuqori mahsuldorlikka ega zotlari ham yaratilgan. Ushbu nasldor qushlar nisbatan qisqa muddatda etiladi. Ahamiyatlisi, mahalliy tadbirkorlar yurtimizda shunday kurkalarni sanoat usulida parvarishlashni tashkil etishga e'tibor qaratishmoqda. Bultur vohamizda ilk bor shu yo'nalishda ish boshlangandi. Mazkur istiqbolli loyiha esa yaqinda muvaffaqiyatli ro'yobga chiqarildi.
Gap shundaki, Qamashi tumanidagi “Azza parranda servis” mas'uliyati cheklangan jamiyati tomonidan zamonaviy kurkachilik majmuasi barpo etildi. Shu maqsadda tadbirkorlik sub'ektiga zarur bino-inshootlarni qurish, ozuqa bazasini yaratish uchun tuman hududidan 300 gektardan oshiq er ajratib berilgan. Loyiha qiymati 29 milliard so'mni tashkil etgani ham uning qay darajada ko'lamdor ekanini anglatib turibdi. 70 nafar kishini mehnat bilan band qilgan parrandachilik fabrikasi bir oy ilgari ishga tushirildi.
- Germaniyadan 40 ming dona tuxum olib kelib, inkubatorlarda ochirdik, - deydi fabrika texnologi Sayfiddin Najmiddinov. – Ushbu nasldor kurka zoti “Xaybrid konverter” deb ataladi. O'z nomidan ham ma'lumki, gibrid parranda. Nega uni tanladik? Boisi, har qanday iqlim sharoitiga tez moslashadi. Kasalliklarga chalinish ehtimoli esa juda past. Ancha tez vazn to'playdi. Odatda modasi 13-14 kilogrammgacha, xo'rozi 20-22 kilogrammgacha tosh bosadi. Ba'zan tirik vazni 30 kilogacha etishi mumkin. Buning uchun esa 130-140 kun kifoya qiladi. Asosiysi, sifatli go'sht beradi. Tabiiyki, mol go'shtidan ancha arzon bo'ladi. Bu mamlakatimiz parrandachilik sanoatidagi yangilik desak xato qilmayman.
Mutaxassisning fikricha, kurkalarning qarovi qiyin emas. Faqat rivojlanishi uchun maqbul sharoit yaratib berilsa bo'lgani. O'sish davriga qarab muayyan rasion asosida oziqlantirib boriladi. Majmuani qurish jarayonida ham barcha talablar e'tiborga olingan. Kurkalar parvarishi uch bosqichda amalga oshiriladi. Shu maqsadda tuzilishi va jihozlanishi jihatidan bir-biridan farq qiluvchi 3 xil kurkaxona tashkil etilgan. Biri jo'jalar parvarishiga ixtisoslashgan. Ma'lum muddat o'tib, ular boshqa kurkaxonaga ko'chiriladi. Oxirgi   bosqich esa semirtirish uchun maxsus rejimda boqishni ko'zda tutadi. Har bir blok isitish va ventilyasiya tizimi bilan jihozlangan.
Ma'lumot o'rnida aytish kerakki, mazkur nasldor kurkalarni mahsuldorligi bois tuyaqushlarga mengzashadi. Ushbu gibrid chiroyli tovar ko'rinishiga ega bo'lgani uchun ham boshqa qushlardan ajralib turadi. “Xaybrid konverter” kanadalik seleksionerlar mehnati mahsulidir.  Tashqi ko'rinishidan o'lchami yirik bo'lishiga qaramasdan, umumiy massasining 85 foizini go'sht tashkil etadi. Jo'jalari yashovchanligi bo'yicha ham yuqori ko'rsatkich (85-87 foiz)ga ega.
Sayfiddin Najmiddinovning aytishicha, kelgusi yil yanvar oyiga borib boqilayotgan kurkalar suyishga tayyor bo'ladi. Ushbu jarayonni bir yilda 3 siklga etkazish maqsad qilingan. Shunda fabrika iste'mol bozorini 2 ming tonnadan ziyod parhez go'sht bilan ta'minlash imkoniga ega bo'ladi. Shubhasiz, bu  kichik raqam emas. Mahsulot to'lig'icha ichki bozorga yo'naltiriladi. Mana, kurkachilikni rivojlantirishga qaratilgan sa'y-harakatlar qanday natijadorlik kasb etadi?! Bu aholining arzon va parhezbop go'shtga bo'lgan talabi baholi qudrat qoplanishiga xizmat qilishi turgan gap.
Mirzohid JO'RAYEV
Sobir NARZIYEV olgan suratlar.
                                                                                       Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Bultur viloyatimizda ishga tushirilgan “Muborak teks” mas'uliyati cheklangan jamiyati faoliyati asosan mahalliy xom ashyodan import o'rnini bosuvchi mahsulot – paypoq ishlab chiqarishni ko'zda tutadi.
Korxonaning bu boradagi yillik quvvati 8 million juft paypoqni tashkil etadi. Mazkur loyihaning samarali ro'yobga chiqishi uchun o'sha paytda 24 milliard so'm miqdorida investisiya o'zlashtirilgandi. Fabrika sohada tan olingan kompaniyalarning ilg'or texnologiyalari bilan jihozlangan bo'lib, mahsulotni tayyor holga keltirish uchun zarur barcha jarayonlar to'liq shu erning o'zida bajarilmoqda.
E'tiborlisi, avval - boshda cheklangan turdagi mahsulot ishlab chiqargan korxonada hozirgi vaqtda 60 xildan ortiq xaridorgir va raqobatbardosh paypoq tayyorlanmoqda. Ular orasida nafaqat kattalar, balki kichik yoshdagi bolalar uchun mo'ljallangan tovarlar ham bor. O'ziga xos dizayn va ko'rinishga ega ushbu mahsulotlar asosan ichki bozorga etkazib berilmoqda. Yaqindan boshlab esa korxona eksport faoliyatiga kirishgani bu paypoqlar shunchaki import o'rnini bosib qolmay, tashqi bozorda ham chet el mahsuloti bilan bemalol sifat borasida bellasha olishini ko'rsatadi.
- Chet elga mahsulot taklif etayotganimizga hali hech qancha vaqt bo'lmadi, - deydi fabrika marketologi G'anisher Haytaliev. – Hozirgacha BAA va Moldova singari mamlakatlarga paypoq eksportini amalga oshirdik. Tegishli summa ham u qadar yirik emas, 6,5 ming dollarni tashkil etdi. Asosiysi, mahsulotimiz tashqi bozorda ham o'z xaridorini topa olishiga ishonch hosil qildik. Shu bois yangi-yangi bozorlarni     tadqiq qilishga kirishdik. Albatta, natija ijobiy bo'ldi. Rossiyalik ishbilarmonlar hamkorlik taklif etgani ham buning tasdig'idir. Ular bilan qiymati qariyb 500 ming AQSh dollariga teng savdo shartnomasi tuzdik. Ushbu kelishuv 2019 yilga mo'ljallangan.
Qayd etish joiz, vohamiz engil sanoatida amalga oshirilgan bu istiqbolli loyiha samarasida 200 ga yaqin kishi doimiy ish o'rni bilan band etildi. Binobarin, paypoq ishlab chiqarish ko'p tarmoqli jarayon hisoblanadi va bir qancha bosqichni o'z ichiga oladi. To'quv sexlarida o'rnatilgan har bir dastgohda soatiga 10 juft paypoq tayyorlash imkoni mavjud. Mahsulot bichimi va dizayni ham korxona mutaxassislari tomonidan ishlab chiqiladi.
/Yana bir muhim jihati, korxonada paypoqdan tashqari mahalliy bozorda talab yuqori boshqa mahsulotlarni ishlab chiqarish ham yo'lga qo'yilgan. Buyurtma asosida tikilayotgan maxsus ish kiyimlari, chexol va pardalar shular sirasiga kiradi. Korxona mutasaddilari izohicha, bundan ko'zlangan maqsad bor salohiyat va resurslardan yanada samarali foydalanishdir.
Yuqori samaradorlik kasb etuvchi bu kabi ishlab chiqarish quvvatlari mamlakatimiz engil sanoat tarmog'i yanada rivoj topishiga xizmat qiladi. Binobarin, jahon tajribasidan ma'lumki, mahsulotni xom ashyo holida sotishdan ko'ra tayyor tovar ko'rinishiga keltirib bozorga chiqarish ko'proq daromad keltiradi. “Muborak teks” MChJda ayni yo'nalishda qilinayotgan ishlar esa tahsinga loyiq.
M.ShUHRATOV
Sobir NARZIYEV olgan suratlar.
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Bazaviy interaktiv xizmatlar

Manzilimiz


Manzil: Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahri, Mustaqillik Maydoni,1
Pochta indeksi:180100
Telefon
: 0(375)221-12-88, 0(375)221-03-81
Faks
: 0(375)221-13-40
Veb-sayt
http://www.qashqadaryo.uz
Elektron pochta
Yaqin jamoat transport to`xtash joylari 
Milliy bank va Mustaqillik Maydoni bekati
Avtomashrut
1,4,5,7,10,18,20,22,23,27,
37,44,462,11,21,37,33

Hozir saytimizda

Bizning saytimizda 111 mehmonlar va ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar 0

Foydali resurslar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Matbuot xizmati
www.press-service.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati
www.senat.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi
www.parliament.gov.uz
   
O‘zbekiston Respublikasining Hukumat portali
www.gov.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman)
www.ombudsman.uz
   
O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi
www.prokuratura.uz
   
 
Aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari sohasida nazorat bo'yicha davlat inspeksiyasi
http://gis.uz/

 

Mobil ilovalar

Bosh sahifa

Qabul kunlari

Rahbariyatga murojaat etish

Rahbariyatga murojaat etish

Viloyat hokimligining umumiy bo'limiga murojjat etish (Yangi oynada ochiladi)

Mobil versiya

Mobil versiyaga o'tish

Bog'lanish

Ishonch telefon raqami 
0(371) 200-55-05 
Ishonch telefon raqami reglament
Yagona telefon raqami
0(375) 221-07-60 
Yagona telefon raqami reglamenti

Batafsil>>>

Biz bilan bog'lanish

Sahifa adressi

Maxsus imkoniyatlar

K'orinish

Pastda o'zingizga kerakli parametrni tanlasng
Blue Green Red Radian
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Reset