wrapper

Jamiyat

Jamiyat (120)

Is gazi: avvalo o'zingni o'zing asra

 So'nggi vaqtlarda is gazidan zaharlanish bilan bog'liq holatlar ko'p kuzatilmoqda. Ma'lumotlarga ko'ra, shu yilning yanvar-oktyabr oylari davomida mamlakatimizda is gazi bilan bog'liq 32 holat ro'yxatga olingan. Ular natijasida 53 nafar odam jabrlangan bo'lsa, 35 kishi vafot etgan. Afsuski, viloyatimizda ham bunday ko'ngilsiz holatlar ko'p kuzatilmoqda.
 Bir chelak cho'g' va ikki norasida
 Shu yilning 27 noyabr kuni kech soat 23:50 lar atrofida G'uzor tuman markaziy shifoxonasiga tumanning Chaqar mahallasida yashovchi oila farzandlari - uch yoshli N.M. hamda bir yoshli N.Sh.larni  og'ir ahvolda olib kelishadi. Tashxis: is gazidan zaharlanish.
 Surishtiruvlar natijasida ma'lum bo'ldiki, o'sha kuni tunda bolalarning onasi - S.M. uyni isitish maqsadida xona ichiga temir chelakka solingan cho'g' kiritib qo'yadi va o'zi yumush bilan tashqariga chiqib ketadi. Chelakka solingan cho'g'ning bir qismi yonib, pastki qismi yonmasdan dimiqishi natijasida undan zaharli is gazi tarqala boshlaydi. Natijada, oradan biroz vaqt o'tib xona isiydi, lekin yosh bolalarning tana harorati ko'tarilib, holsizlanib qoladi.
 Yaxshiyamki, oila kattalari voqeadan o'z vaqtida ogoh bo'lib, bolalarni shifonaga olib kelishgan va ko'rsatilgan tezkor yordam natijasida ularning ahvoli yaxshilangan. Aks holda, holat yanada achinarli bo'lishi mumkin edi.
 Mehmon hushyor bo'lmaganida...
 Is gazi bilan bog'liq yana bir hodisa Dehqonobod tumanida qayd etildi.
 Holat shuki, tumanning Beshqo'ton mahallasidagi xonadonlardan birida oila a'zolari xonani isitish maqsadida qo'lbola yasalgan o'tin pechiga mol tezagidan tayyorlangan quruq yoqilg'ini solib, uyquga yotishgan.
 Ko'p o'tmay chala yongan mol tezagidan is gazi ajralishi sababli uy ichi tutun bilan to'ladi va xonada bo'lgan barcha fuqarolar is gazidan zaharlanadi. Faqat shu kuni xonadonga mehmon bo'lib kelgan, 1990 yilda tug'ilgan J.S. tutun hidini sezib, uyg'onib ketadi va holatni anglab, darhol qolganlarni uyg'otadi. Ularni tashqariga olib chiqadi va tez yordam chaqiradi.
 Hodisa oqibatida shu kuni xonadonda bo'lgan 3 nafar kishi o'rta og'ir, yana uch nafari esa og'ir darajada is gazidan zaharlanib, shifoxonaga tushgan.
 Holsizlik sababi zaharlanish ekan
 Yakkabog' tumanida yashovchi fuqaro, 1978 yilda tug'ilgan R.M. to'satdan kechqurun o'zini noxush sezib, tongda hushidan ketib qolgan. Oila a'zolari tez tibbiy yordam xizmatiga qo'ng'iroq qilishgan. Xizmat xodimlari etib kelib, birinchi yordamni ko'rsatadi va bemorni tuman tibbiyot birlashmasiga olib boradi.
 Tekshirishlar natijasida R.M.ning o'tkir darajada is gazidan zaharlangani qayd etilgan. Ma'lum bo'lishicha, o'sha kuni tunda R.M. xonadonidagi qo'lbola temir pechga ko'mir yoqilg'isini yoqib, uxlagan. Ko'mirning chala yonishi natijasida undan is gazi ajrala boshlagan va uy ichida bo'lgan R.M. buni payqamagan. U sog'lig'i yomonlashib, o'zini noxush sezib tong ottirgan va hushidan ketgan.
 Chala yongan gaz
 Qarshi tumani Mevazor mahallasida yashovchi, 1979 yilda tug'ilgan E.M. hamda 2001 yilda tug'ilgan E.Sh.lar kunduz kuni uydagi tabiiy gazga ulangan plitaning duxovkasini yoqib qo'yib, xonada o'tirgan.
  Tabiiy gazning chala yonishi natijasida undan is gazi ajralib chiqib, ushbu fuqarolar zaharlangan. Ular o'zlarida behollik, qattiq bosh og'rig'i, ko'ngil aynishi kabi holatlarni sezib, darhol tez tibbiy yordam xizmatini chaqirishgan va shifoxonada davolanib, sog'lig'i yaxshilangan.
 Asosiysi ogoh bo'lish kerak
 Xullas, yuqoridagi kabi misollarni yana ko'plab keltirish mumkin. Aytish joizki, ayniqsa, sovuq kunlar boshlandi deguncha aholi uyni isitish maqsadida tabiiy gaz, ko'mir, o'tin yoki boshqa yoqilg'i turlaridan foydalanadi.
 Ammo bu borada ehtiyotsizlikka yo'l qo'yish, yong'in xavfsizligi talablariga amal qilmaslik, qo'lbola isitish moslamalaridan foydalanish natijasida is gazidan zaharlanish holatlari kelib chiqmoqda.
 Shu bois, aholi tabiiy va is gazidan zaharlanishining oldini olish tadbirlari nafaqat mutasaddi tashkilot, idoralar hamda xizmatlar tomonidan, balki har bir xonadon egalari va barcha fuqarolar tomonidan amalga oshirilishi darkor. Toki, is gazi hech birimizning osoyishta hayotimizga og'u solmasin.
 Is gazi bu - iste'molchilar foydalanayotgan tabiiy gaz, ko'mir va boshqa organik moddalarning chala yonishidan hosil bo'ladigan birikmadir.  U inson nafas yo'llari va a'zolariga kuchli ta'sir qiladi. Organizmni, xususan, markaziy asab tizimini zararlaydi.
 Zaharlanish uning havodagi konsentrasiyasi va ta'sir muddatiga bog'liq. YEngil, o'rta va og'ir darajada bo'ladi. Bunday hollarda bosh qattiq og'riydi, aylanadi. Qusish, hushdan ketish holatlari kuzatiladi hamda nafas olish sekinlashadi. Ba'zan o'limga olib keladi.
 Farhod MIRZAYEV,
 viloyat IIB YoXB boshlig'i, polkovnik
 
qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

"Bizga Nasafiyning "hassa"si zarur..."

Bugun dunyoda 14 ta asosiy urush o'chog'i bo'lsa, shuning 13 tasi musulmonlar istiqomat qiladigan davlatlardadir. Ayni paytda jahonning ko'plab olovli nuqtalarida muqaddas islom dinini niqob qilgan qora kuchlar insoniyat tinchini buzayapti.
Biz mana shunday johillarga qarshi ma'rifat bilan kurasha olishimiz, islomning yaratuvchanlik kuchi mohiyatini tushunib etishimiz uchun ham Imom Buxoriy, Marg'inoniy, Moturidiy, Abu-l-Muin Nasafiy singari allomalarimiz ilmiy merosini anglashimiz kerak.
Viloyat hokimligida buyuk mutakallim, Abu Mansur Moturidiy asos solgan moturidiya aqidaviy mazhabining allomasi Abu-l-Muin Nasafiyning ibratli hayoti va ilmiy merosiga bag'ishlangan "Ilmu ziyosi ko'zlarga to'tiyo bo'lgan alloma" nomli ilmiy-amaliy konferensiyada  bu xususda batafsil so'z yuritildi.
Respublika  Ma'naviyat va ma'rifat markazi, viloyat hokimligi, Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti hamkorligida tashkil etilgan anjumanda Ma'naviyat va ma'rifat markazining Qoraqalpog'iston Respublikasi, barcha viloyatlar, Toshkent shahri bo'limlari rahbarlari, olimlar, tadqiqotchilar, OAV va yoshlar vakillari ishtirok etishdi.
Tadbirda ma'ruza qilgan  respublika Ma'naviyat va ma'rifat markazi rahbari, Oliy Majlis deputati Alisher Qodirov, mazkur markaz rahbarining birinchi o'rinbosari, pedagogika fanlari doktori, professor Muhammadjon Quronov, markaz bo'lim boshlig'i Irgash Daminov,  Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo'yicha qo'mita raisining birinchi o'rinbosari Muzaffar Komilov, filologiya fanlari doktori Nafas Shodmonov va boshqalar buyuk vatandoshimiz Abu-l-Muin Nasafiy ilmiy merosining benazir ahamiyatini ilmiy  ma'lumotlar asosida tahlil qilishdi.
Anjumanda qayd etilganidek, islom olamida "Sayfu-l-haq" ("Haqiqat qilichi") degan nom olgan ulug' alloma yozgan 15 asarning faqat uchtasi bizgacha etib kelgan. Mazkur asarlar - "Tabsiratu-l-adilla", "Bahru-l-kalom" va "At-tamhid li qavoidi-t-tavhid" mutaxassis olimlarimiz tomonidan tarjima qilinib, nashr etildi. Bugungi kunda dunyoning ko'plab davlatlari, xususan, Misrning mashhur Al-Azhar universitetida bu asarlardan darslik sifatida foydalaniladi.
Alloma asarlari ekstremistik g'oyalarga raddiya hisoblanadi. Ha, Nasafiy bobomiz bundan ming yil avval jaholatga qarshi ma'rifat bilan kurashgan.
- Nasafiy kimniki? Eng avvalo uni anglaganniki, - deydi professor Muhammadjon Quronov. - Mohiyatan, biz uni anglay olsakkina o'zimizniki, deb ayta olamiz. Bugun shunday dolg'ali zamonda bizga ramziy ma'noda Nasafiy bobomizning "hassa"si juda zarur bo'layapti. Birinchidan - ma'rifat istaganlarga va yo'ldan adashganlarga to'g'ri yo'lni ko'rsatish, ikkinchidan - dinimiz dushmanlari "boshiga urish" uchun... Bugun rasmiy gaplarning davri o'tdi. O'zini ziyoliman, deb sanagan har bir kishi Nasafiydan kamida uch hikmatni yoddan bilishi zarur. Va uni odamlar o'rtasida targ'ib qilishi, mavridi kelmasa, mavridini yasab, avtobusdami, yo'ldami, davradami - aytishi zarur. O'quvchilar, talabalar orasida nasafiyxonlik tadbirlari, TV, radio va matbuotda "Nasafiydan o'qib, bildim" singari ruknlarda ma'rifiy ko'rsatuv, eshittirish va maqolalar berilishi maqsadga muvofiqdir.
- Iymonning belgisini uch xil deydilar: til bilan, dil bilan va amal bilan, - deydi Irgash Daminov. - Moturidiy va Nasafiy bobolarimiz qalb bilan tasdiq iymonning o'zi, deb aytadilar. Ammo ayrim yo'nalish vakillari amal ham shart, deydilar. Va bu qarash ko'pgina davlatlarda qonli nizolarga sabab bo'layapti. To'g'ri gapni keskirlik bilan aytishni Nasafiy bobomizdan o'rganishimiz kerak. Masalan, "Kambag'allik kufrga yaqin turadi", degan hadis bor. Nasafiy buni shunday izohlaydi: "Ilmdagi qashshoqlik kufrga yaqindir". Darhaqiqat, johil odam ilmdan uzoq, kufrga yaqin bo'lishiga bugun barchamiz guvoh bo'lib turibmiz.
Anjumanda alloma hayoti va ilmiy merosiga bag'ishlangan "Haqiqat qilichi" hujjatli filmi ilk bor  namoyish etildi. Anjuman ishtirokchilari Abu-l-Muin Nasafiy maqbarasini ziyorat qilishdi.
Konferensiya materiallari poytaxtimizdagi "Muharrir" nashriyotida chop etilgan. Undan shvesiyalik va qozog'istonlik olimlarning mavzuga doir ilmiy maqolalari ham o'rin olgan.
Nuriddin EGAMOV
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

Harbiylar imkoniyati chyeklangan kishilarni yo'qladi

Xalqaro nogironlarning huquq va erkinliklarini himoya qilish kuni munosabati bilan viloyatimizda ham bir qator mehr-muruvvat tadbirlari o'tkazildi. Ular doirasida nogironligi bor shaxslar holidan xabar olish, o'ksik ko'ngillarga quvonch ulashish, ehtiyojmandlarga yordam qo'lini cho'zishga asosiy e'tibor qaratildi. DXX Chegara qo'shinlariga qarashli viloyatimizdagi harbiy qism xizmatchilari ham ushbu xayrli ishdan chetda qolishmadi.

Shu maqsadda "Sog'lom avlod uchun" xalqaro xayriya fondi viloyat filiali "Yagona ezgulik tashkiloti" bilan hamkorlikda tadbir tashkil etildi. Harbiy qism xizmatchilari Qarshi shahri Saroy mahallasida istiqomat qiluvchi 13 nafar nogironligi bor shaxs xonadoniga borishdi. Shu mahallada yashovchi E'zoza Umidillaeva 8 yoshga kirgan. Jismoniy nuqson bilan tug'ilgan qizaloq afsuski mustaqil harakatlana olmaydi. Ko'ngillilar uning oilasiga 1 dona mini pech, moddiy qiymatlik, oziq-ovqat mahsulotlari taqdim qilishdi.
Tadbir davomida qolgan imkoniyati cheklangan kishilarga ham un, o'simlik yog'i kabi mahsulotlar etkazib berildi.
Sobir NARZIYEV
Muallif olgan surat.
Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

Qarshi tumani: 11 MAHALLA AHOLISIDAN MUROJAATLAR NYEGA KO'PAYGAN?

"Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to'g'risida"gi Qonun 17-moddasida barcha davlat organlari, tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari murojaatlarni ko'rib chiqishda Konstitusiya hamda qonun talablariga rioya etishi, ularning to'liq, xolisona va o'z vaqtida ko'rib chiqilishi, jismoniy va yuridik shaxslarning buzilgan huquqlari, erkinliklari tiklanishi hamda qonuniy manfaatlari himoya qilinishini ta'minlash bo'yicha vakolatlari doirasida choralar ko'rishi shartligi belgilangan.
Ma'lumki, aholi bilan to'g'ridan-to'g'ri muloqotni yo'lga qo'yish, fuqarolarning konstitusiyaviy huquqlarini ro'yobga chiqarish uchun sharoitlar yaratib berish, huquqiy savodxonligini yuksaltirish bu borada yuqori samara beradi. Shunga muvofiq, joriy yilning o'tgan davrida Qarshi tumanida aholi vakillari ishtirokida 350 dan ortiq sayyor, 560 dan ziyod shaxsiy qabullar o'tkazilgan bo'lsa, o'z  navbatida Prezident virtual va Xalq qabulxonalaridan kelib tushgan murojaatlarning 1442 tasi yoki 74 foizi ijobiy hal qilinishiga erishildi.
Jumladan, tuman Xalq qabulxonasiga N.Islomova murojaat qilib, tadbirkorlik faoliyatini yuritish uchun er ajratish haqidagi arizasi tuman er resurslari inspeksiyasi tomonidan hal etilmayotganidan norozilik bildirgan.
O'rganishda aniqlanishicha, mazkur inspeksiya boshlig'i X.Bo'riev va boshqalar ushbu murojaatni ko'rib chiqish va tegishli qaror qabul qilishda qonun talablari buzilishiga yo'l qo'ygan.
Natijada tuman hokimi qarori bilan N.Islomovaga 0,28 gektar issiqxona qurish uchun er maydoni ajratib berilishi ta'minlandi va murojaatni e'tiborsiz qoldirgan shaxslarni javobgarlikka tortish to'g'risida tuman prokuraturasiga taklif kiritildi.
Fuqaro Sh.Muhammadievning murojaati asosida o'tkazilgan o'rganish natijalari bo'yicha esa uning otasi M.Muhammadiev nomidagi er uchastkasiga 1980 yilda qurilgan bino-inshootiga bo'lgan mulkiy huquqni tiklash to'g'risida tuman hokimining 2018 yil 11 sentyabrdagi qarori qabul qilinib, "YErmulkkadastr" DK Qarshi tuman filiali tomonidan binolar, inshootlar va ko'p yillik daraxtlarga bo'lgan huquqning davlat ro'yxatidan o'tkazilganligi hamda er uchastkasiga bo'lgan huquqning davlat ro'yxatidan o'tkazilganligi to'g'risidagi guvohnomalar berilishi ta'minlandi.
Aksar masalalar tumanning o'zida hal etilgani sabab Prezident virtual qabulxonasiga hudud aholisidan bo'lgan murojaatlar soni o'tgan yilning 10 oyiga nisbatan 848 taga kamaygan. Shu bilan birga, tahlillar Potron, Shirkent, Yangi hayot, Guliston, Shodlik, Jumabozor, Cho'libo'ston, Rovot, Alisher Navoiy, Paxtazor va Quyi Beshkent mahallalari aholisidan murojaatlar soni ko'payganini ko'rsatmoqda.
Unutmaslik zarurki, xalq bilan doimiy muloqot qilish, murojaat va shikoyatlarni tinglash, kamchiliklarni shu erning o'zida bartaraf etish aholining davlatga bo'lgan ishonchini mustahkamlaydi. Zotan, davlat rahbari ta'kidlagani kabi xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak.
Odil AMIRQULOV,
Qarshi tumani Xalq qabulxonasi mudiri
Qashqadaryogz.uz  ma'lumotlari asosida

Batafsil

Qashqadaryoda 47 yosh oila uyli bo'ldi

Qashqadaryoda O'zbekiston Respublikasining Konstitusiyasi qabul qilinganligi 26 yilligi munosabati bilan “O'zbekiston yoshlari – yangi zamon bunyodkorlari!” shiori ostida o'tkazilayotgan yoshlar festivali doirasida bir guruh yosh oilalarga “Yoshlar” uylari kaliti tantanali topshirildi.

Zamonaviy uylar yurtimiz ijtimoiy hayotida faol ishtirok etayotgan, fan, ta'lim, madaniyat, sport va boshqa sohalarda yuksak natijalarga erishayotgan, respublika va xalqaro olimpiadalar, musobaqalar, festivallarda faol qatnashayotgan yigit-qizlarga berilayotgani ham Yurtboshimizning yoshlarga bo'lgan e'tiborining amaldagi ifodasidir.

– Bugun yoshlar uchun barcha imkoniyatlar eshigi ochiq. Bundan unumli foydalangan yoshlarni rag'batlantirish borasidagi ishlarga ham alohida e'tibor qaratilmoqda, – deydi Qarshi shahridagi 1-davlat ixtisoslashgan maktab internati o'qituvchisi, “Xalq ta'limi a'lochisi” ko'krak nishoni sohibi Husan Yallaev. – Ko'pchilik iqtidorli tengdoshlarim qatori, ingliz tilini puxta o'rgandim. Ustozlarimning o'gitlariga quloq tutdim. Oliygohda bu bilimlarim yanada mustahkamlandi. Hozirda o'zim ustozlik qilyapman. Ko'plab shogirdlarim viloyat, respublika miqyosidagi fan olimpiadalarida faxrli o'rinlarni qo'lga kiritib kelmoqda. Pedagogik faoliyatimni boshlaganimga 10 yil bo'ldi. Shuncha yillardan buyon ijarada yashab kelardim. Bu orada oilali bo'ldim. Hozirda uch nafar farzandim bor. Mana bugun bizning oilamiz uchun haqiqiy tantana. Uyimizda ayolim, farzandlarim uchun barcha sharoitlar muhayyo. Nasib etsa bu xonadonda baxtli hayot kechiramiz.

Yoshlar festivali davom etmoqda.







O'.Barotov, J.Norqobilov (surat), O'zA

Batafsil

Namunali yosh oila yangi uyli bo'ldi

Asli chiroqchilik Husan Yallaevning kasbi o'qituvchi. Qarshi shahridagi 1-sonli ixtisoslashgan umumta'lim maktab-internatida ingliz tili fanidan o'g'il-qizlarga saboq beradi. Ishidan nolimaydi, axir barcha topgan obro'-e'tibori shu o'qituvchilik ortidan. O'zi yosh bo'lishiga qaramasdan, pedagogik faoliyati 10 yilga etay deb qoldi. Xorij tilini o'quvchilarga o'rgatishda ko'rsatgan faolligi, bunda ilg'or usullarni taklif etgani va amalda ham samarali qo'llagani  inobatga olinib, avvalroq "Xalq ta'limi a'lochisi" ko'krak-nishoni bilan taqdirlangan. Hammasi yaxshiyu, ammo shu vaqtgacha uning o'z uyi yo'q edi. Bir necha yildirki, yosh oila ijaraga uy olib yashab kelayotgandi.

Batafsil

DASTLABKI BOSQIChDA 4 MINGGA YaQIN NOMZOD QATNAShDI

Qarshi shahrida Zulfiya nomidagi davlat mukofotiga nomzodlar tanlovining viloyat bosqichi o'tkazildi. Unda tanlovning shahar va tuman bosqichida g'olib bo'lgan 122 nafar qiz ishtirok etdi.

Batafsil

Xalq sog'lom bo'lsa, el-yurt obod bo'ladi

11 noyabr – Tibbiyot xodimlari kuni

 

Har bir inson malakali tibbiy xizmatdan foydalanish huquqiga ega.

(O'zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi, 40-modda).

Yurtimizda aholi salomatligini mustahkamlash, ayniqsa, onalik va bolalikni muhofaza qilish, jismonan sog'lom hamda ma'nan barkamol avlodni voyaga etkazish masalasiga ustuvor vazifa sifatida qaraladi. Shunga monand, izchillik bilan kechayotgan sog'liqni saqlash tizimidagi chuqur islohotlar ayni maqsadlar ro'yobiga xizmat qilayotir. Uning viloyatdagi samaralari xususida viloyat sog'liqni saqlash boshqarmasi boshlig'i Doniyor TURSUNOV quyidagilarni gapirib berdi:

-     Mamlkatimiz tibbiyotida joriy qilingan davolashning zamonaviy usullari endilikda davo istab xorijga otlanishga zarurat qoldirmayapti. Xususan, xorijiy davlatlardagi xususiy tibbiyot muassasalarida ishlab yurgan 7 nafar qashqadaryolik malakali shifokor viloyatda faoliyat boshladi. Joriy yilning o'zida Qashqadaryoga respublika va chet davlatlarining klinika va markazlaridan 90 nafar mutaxassis kelib, ular tomonidan 56 ta murakkab jarrohlik amaliyoti bajarildi, 6 ming 500 nafarga yaqin kishi tibbiy ko'rikdan o'tkazilib, hududiy mutaxassislar uchun 38 marta mahorat darslari tashkil etildi.

Buning samarasida viloyatlar o'rtasida birinchilardan bo'lib, Respublika shoshilinch tibbiy yordam Qashqadaryo filialida laparoskopik operasiya amalga oshirildi, viloyat ko'p tarmoqli tibbiyot markazida birinchi  marta sun'iy bo'g'im qo'yish bo'yicha jarrohlik usuli yo'lga qo'yildi. Shuningdek, Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi Qashqadaryo filialiga shoshilinch tibbiy yordamga muhtoj bo'lganlar uchun yuqori texnologiyali amaliyotlarni o'tkazish maqsadida rangli rentgen apparati, elektronoj va gematologik analizator olib kelindi. Yuqori texnologiyali diagnostika-davolash usullarining amaliyotda qo'llanishi natijasida ilgari davolash mushkul bo'lgan ko'plab og'ir kasalliklarni kam jarohatli usullarda davolash, nogironlikning oldini olish imkoniyati oshdi.

Prezidentimizning viloyatimizga tashrifi chog'ida bergan topshiriqlari ijrosini ta'minlash maqsadida sobiq urologiya markazi binosi negizida 150 o'rinli Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy markazining Qarshi filiali va Shahrisabz, Kitob, Qamashi, G'uzor tumanlarida har biri 80 o'rinli tumanlararo endokrinologiya bo'limlari tashkil etildi. Shuningdek, 120 o'rinli Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya markazi Qarshi filiali rekonstruksiya qilinib,   Koson, Nishon, Qamashi, Kitob va Yakkabog' tumanlarida 100 o'rinli tumanlararo kardiologiya bo'limlari  faoliyati yo'lga qo'yildi. Viloyat yuqumli kasalliklar shifoxonasi ham rekonstruksiya qilinib, mukammal ta'mirlandi, uning hududida 120 o'ringa mo'ljallangan yangi bino qurildi.

Aytib o'tish joizki, Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Qarshi filialida yiliga 700-800 jarrohlik amaliyoti o'tkazilishi ko'zda tutilmoqda. Diabetik nefropatiya, umumiy endokrinologiya va diabetologiya, qalqonsimon bez va diabetik to'piq jarrohligi kabi bo'limlarni o'z ichiga olgan markaz eng so'nggi rusumdagi tibbiy uskunalar bilan jihozlandi. 

Respublika ixtisoslashtirilgan kardiologiya markazi Qarshi filialida esa klinik-bioximik laboratoriya, avtoklav, poliklinika, rentgen-endovaskulyar jarrohlik bo'limi, aritmologiya, arterial-gipertenziya, yurak ishemik kasalliklari, reabilitasiya, kardiojarrohlik bo'limlari tashkil etildi.

Viloyat yuqumli kasalliklar shifoxonasi 1990-yillarda qurilgan binoda joylashgan bo'lib, aholiga sifatli tibbiy xizmat ko'rsatishda bir qancha noqulayliklar keltirib chiqarayotgan edi. Ayni paytda yangidan qurilgan va eng so'nggi rusumdagi tibbiy uskunalar bilan jihozlangan shifoxonada virusli gepatitning oldini olish, diagnostika va davolash ishlari olib borilmoqda. Prezidentimiz ta'kidlaganidek, markaz xodimlari bemorning kelishini kutishi kerak emas, aholi orasida yurib profilaktika va tibbiy madaniyatni oshirish bilan shug'ullanishi lozimligiga   alohida e'tibor qaratilgan. 

Viloyatda 2017-2020 yillarda dori ta'minotini yaxshilash chora-tadbirlariga asosan dorivor o'simliklar urug'idan yog'lar hamda yod mahsulotlarini ishlab chiqarish, kovrak shirasini eksport qilish yo'lga qo'yildi.

2018 yil o'rmon xo'jaliklarida madaniy holda 469 gektar er maydoniga 51 xil turdagi dorivor va ozuqabop o'simliklar ekilib, ishlab chiqarish hajmini 720 tonnaga etkazish belgilab olindi. Shu bilan birgalikda Kitob, Shahrisabz, Yakkabog' tumanlarida 5 gektardan er ajratilib, har bir tumanga 10 tadan farmasevtika sanoati uchun dorivor o'simliklar plantasiyasi tashkil etildi. 2017-2020 yillarda yangi korxonalar barpo etish, mavjud korxonalarni modernizasiya qilish orqali eksportbop farmasevtika mahsulotlari ishlab chiqish dasturiga asosan viloyatda mahalliy dori vositalari va tibbiyot buyumlari ishlab chiqarilishi bo'yicha 24 million AQSh dollari evaziga 13 ta loyihani amalga oshirish rejalashtirilgan bo'lib, ayni paytda ularning 8 tasi to'liq ro'yobga chiqqan. Albatta, aholi salomatligini mustahkamlash borasida olib borilayotgan sa'y-harakatlar zamirida sharafli soha vakillarining mashaqqatli mehnati va burchga sadoqati yotadi. Bugungi kunda viloyatimizda 5175 nafar shifokor, 32 ming 788 nafar o'rta tibbiyot xodimi xalqimiz salomatligini ta'minlash uchun mehnat qilib kelmoqda. Tibbiyot xodimlarining ezgu maqsad yo'lidagi sa'y-harakatlari, mehnati evaziga shifokorlik kasbi yuksak maqomga erishdi. Birinchi Prezidentimiz tashabbusi bilan 2006 yil 12 sentyabrda qabul qilingan “O'zbekiston Respublikasi Tibbiyot xodimlari kunini belgilash to'g'risida”gi Qonunga muvofiq, har yili noyabr oyining ikkinchi yakshanbasi tibbiyot xodimlari kuni sifatida nishonlanishi ham soha vakillari mehnatiga bildirilgan yuksak hurmat va e'zoz ifodasidir.

Shohista BOZOROVA yozib oldi.

Sobir NARZIYEV olgan suratlar.

Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

 

 

Batafsil

Viloyatda kim, qancha ish haqi olayapti?

Viloyat statistika boshqarmasi ma'lumotlariga ko'ra, joriy yil 9 oyida viloyatimizda o'rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqi miqdori 1 million 522 ming 700 so'mni tashkil qilgan. Iqtisodiy faoliyat turlari kesimida ish haqi ko'rsatkichlarini umumlashtirish natijasida shunday raqam kelib chiqqan. Bunga ish haqiga ustama, mukofot, rag'batlantirish xususiyatiga ega to'lovlar, kompensasiya va ishlanmagan vaqt uchun to'lovlar kiritilgan. Shuningdek, uning tarkibida jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i, ijtimoiy sug'urta va kasaba ushyumasiga to'lovlar ham mavjudligi aytiladi.

Ahamiyatlisi, tegishli ma'lumotda 2018 yil yanvar-sentyabr oylarida o'rtacha oylik ish haqi tarmoqlar kesimida ham berilgan. Bunda qishloq xo'jaligi va kichik tadbirkorlik sub'ektlari  hisobga olinmagan. Aytish joizki, hisobot davrida uch tarmoq – sanoat (o'rtacha 2 million 501 ming so'm), moliya va sug'urta faoliyati (2 million 452 ming so'm), tashish va saqlash (2 million 208 ming so'm) sohasi vakillari boshqalarga qaraganda eng ko'p maosh oluvchilar sirasiga kirgan. Qolgan tarmoqlarda esa ishchi-xodimlarga beriladigan o'rtacha oylik ish haqi 2 million so'mga etmagan. Masalan, qurilish jabhasida mehnat qilgan kishi o'rta hisobda har oy 1 million 873 ming so'mdan moyana olgan. Mahsuldorlik bo'yicha ulardan keyingi o'rinda axborot va aloqa sohasi xodimlari bormoqda – ularga oyma-oy o'rtacha 1 million 705 ming so'mdan tekkan. 

Savdo tarmog'ida mehnat qiluvchilar ham nisbatan yaxshi moddiy manfaadorlikka ega, deyish mumkin. Soha vakillari o'rtacha 1 million 669 ming so'm oylik ish haqi bilan ta'minlangan. E'tiborlisi, bugun viloyatimizda ta'lim hamda sog'liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar ko'rsatish tarmog'i vakillari ko'p maosh olishi bilan maqtana olmaydi. Chunki ushbu ko'rsatkich borasida ular tegishli ro'yxatning eng oxiridan joy olgan. O'tgan to'qqiz oy mobaynida maorif fidoyilari o'rta hisobda 1 million 176 ming so'mdan oylik ish haqiga munosib ko'rilgan. Salomatligimiz posbonlariga berilgan nominal oylik maosh esa 1 million so'mga ham etmagan. Yuqorida ta'kidlanganidek, bular turli soliq va majburiy to'lovlar chegirib tashlanmagan holatda berilgan raqamlardir.

Ahamiyatlisi, mazkur statistika o'rtacha oylik nominal hisoblangan ish haqining hududlar bo'yicha kesimi haqidagi ma'lumotni ham o'z ichiga olgan. Ushbu hisobot davrida o'rtacha oylik ish haqining eng yuqori miqdori Muborak tumanida kuzatilgan – tegishli summa 2 million 501 ming so'm (viloyat ko'rsatkichiga nisbatan 163,9 foiz). G'uzor tumanida ishlash ham ko'pchilikka ma'qul tushishi turgan gap. Boisi, o'tgan to'qqiz oyda bu hududda tarmoqlar ishchi-xodimlariga to'langan o'rtacha maosh miqdori 2 million 330 ming so'mdan oshadi.  Balki, buni mazkur tumanlarda bir qancha yirik sanoat korxonalari joylashgani bilan izohlash mumkindir. Hududlar orasida uchinchi o'rin Qarshi shahriga (1 million 676 ming so'm) nasib etgan. Qolgan barcha hududlar esa viloyatning o'rtacha ko'rsatkichidan past natija qayd etgan. Faqat Koson, Nishon, Chiroqchi, Mirishkor, Shahrisabz tumanlari va Shahrisabz shahrida tegishli tarmoq tashkilot va korxonalari ishchilari oladigan moyana o'rta hisobda 1 million 200 ming so'mdan kam emas.  O'ziga xos reytingning eng oxirgi pog'onasidan joy olgan Qarshi tumanida o'rtacha oylik maosh 1 million so'm atrofida bo'lgan.

Ma'lumot o'rnida eslatish kerak, O'zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksiga muvofiq, muayyan davr uchun belgilangan mehnat normasi va vazifalarini to'liq bajargan xodimning oylik mehnat haqi qonun hujjatlarida Mehnatga haq to'lash yagona tarif setkasining birinchi razryadi bo'yicha belgilangan miqdordan oz bo'lmasligi kerak. 2018 yilning yanvar-sentyabr oylarida bu raqam 456,3 ming so'mni tashkil etgan.

M.ShUHRATOV

Qashqadaryogz.uz ma'lumotlari asosida

 

Batafsil

Xushta'm, shifobaxsh va serdaromad yoxud Varganza anorlarining siri nimada?

Qadimiy afsonalarda kuzning xushxo'r ne'mati - anor “mevalar shohi” deya e'tirof etilgan. U hukmronlik, kuch-qudrat, mehr va sadoqat ramzi sanaladi. Bu bejizga emas, albatta. Anor nafaqat xushxo'r ta'mga ega, balki bir necha shifobaxsh xususiyatlarni ham o'zida mujassam etgan. Qadim-qadimdan xalq tabobatida turli xil kasalliklarni davolashda anor sharbati va po'stlog'idan tayyorlangan qaynatma keng qo'llaniladi.

Batafsil

Manzilimiz


Manzil: Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahri, Mustaqillik Maydoni,1
Pochta indeksi:180100
Telefon
: 0(375)221-12-88, 0(375)221-03-81
Faks
: 0(375)221-13-40
Veb-sayt
http://www.qashqadaryo.uz
Elektron pochta
Yaqin jamoat transport to`xtash joylari 
Milliy bank va Mustaqillik Maydoni bekati
Avtomashrut
1,4,5,7,10,18,20,22,23,27,
37,44,462,11,21,37,33

Hozir saytimizda

Bizning saytimizda 336 mehmonlar va ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar 0

Maxsus imkoniyatlar

K'orinish

Pastda o'zingizga kerakli parametrni tanlasng
Blue Green Red Radian
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family