wrapper

Texnologiyalar

YANGI MAHSULOT – IPAK MATO VA SHOYI GILAM ISHLAB CHIQARISH YO‘LGA QO‘YILADI

Bugungi kunda dunyo yengil sanoatida sun’iy toladan foydalanish darajasi keskin ortgan bo‘lsa-da, tabiiy toladan tayyorlangan tekstil mahsulotlariga bo‘lgan talabni kamaytira olgani yo‘q. Aksincha, har jihatdan foydali, davolash xususiyatlariga ega, ekologik xavfsiz shunday kiyim-kechak, uy-ro‘zg‘or buyumlarini xarid qilishga ehtiyoj  tobora ortmoqda. Natijada tabiiy tola yetkazib beruvchi sohalar, xususan, ipakchilik tarmog‘i rivoji ham jadal tus olayotir. Bu yo‘nalishda mahsuldorlik sezilarli oshgani kuzatilmoqda. Jahonda sifatli pilla xom ashyosi yetishtirishda yetakchi hisoblangan mamlakatimizda ham mavjud salohiyatdan unumli foydalanishga alohida e’tibor qaratilmoqda.

 

Sir emas, ayni paytda yurtimiz ipak sanoatini yangi bosqichga ko‘tarish uchun keng ko‘lamli ishlarga qo‘l urilmoqda. Soha samaradorligini oshirish, imkon qadar kam resurs sarflab, innovatsion usullarni qo‘llagan holda ko‘proq “kumush tola” ishlab chiqarish choralari ko‘rilayapti. Ushbu jarayonning ilk davrida qimmatli xom ashyoni yetishtirishda ishtirok etuvchi pillakorlar moddiy manfaatdorligi ta’minlanmoqda. Tarmoqning ozuqa, moddiy-texnika bazasi yanada mustahkamlanayapti. Ilgari pilla yetishtirish faqat bir mavsumdan iborat edi, endilikda uchtaga yetdi. O‘z-o‘zidan o‘sishga nafaqat hajm, balki sifat borasida ham erishilayotir.

 

Respublikada ipak xom ashyosini yetkazib beruvchi muhim hudud sanalgan viloyatimiz misolida qarasak, joriy yilda uch mavsum davomida vohamiz pillakorlari ipak qurti boqib, hosil yetishtirish bilan mashg‘ul bo‘ldi. Sohada 450 nafar kishi doimiy, 8 ming kishi mavsumiy mehnat qilmoqda. Pillakorlarga 38 ming quti urug‘ tarqatilgandi. Yakunda 1 ming 800 tonnadan ziyod xom pilla tayyorlandi. Bu 600 tonna atrofida quruq pilla degani. Albatta, xom ashyo tayyor mahsulotga nisbatan arzon baholanadi. Nima qilsa, ko‘proq daromad olish imkoni mavjud? Tabiiyki, u qayta ishlashga yo‘naltirilsa, foyda ham 3-4 barobar, balki undan ham ziyoda bo‘ladi. Binobarin, oddiy xomcho‘tga ko‘ra, 600 tonna toladan 150 tonnadan ortiq ipak-kalava ishlab chiqarish mumkin. Hozirgi vaqtda jahon bozorida 1 kilogramm shunday mahsulot narxi o‘rtacha 40-60 AQSH dollarini tashkil etadi.

 

Xo‘sh, xom ashyo zaxirasi yetarlicha bo‘lgan viloyatimizda pillaga sanoat usulida ishlov berish darajasi qoniqarlimi? Bunga “ha” deb javob berish mumkin. Negaki ish boshlaganiga yaqinda besh yil to‘ladigan, Qarshi shahridagi “Radiant Silk” O‘zbekiston-Xitoy qo‘shma korxonasi quvvati bir yilda 450 tonna quruq pillani qayta ishlashga mo‘ljallangan. Ayon bo‘ladiki, fabrika dastgohlarining uzluksiz ishlashi uchun hech qanday monelik yo‘q. Avval korxona xom ashyoni sotib olgan bo‘lsa, hozir unga o‘zi to‘liq egalik qiladi. Ya’ni yetishtiruvchini urug‘lik, boshlang‘ich badal puli, ozuqa bilan ta’minlab, oxirida undan xom pillani to‘lig‘icha qabul qilib oladi.

 

- Davlatimiz rahbarining tegishli qarori bilan yo‘lga qo‘yilgan bu amaliyot biz uchun ancha foydali bo‘ldi, ishlab chiqarish jarayonida yagona zanjir yuzaga kelishiga sharoit yaratdi, - deydi korxona direktori o‘rinbosari Tolib Qalandarov. – Endi xom ashyoni yetishtirishdan qayta ishlashgacha bo‘lgan barcha bosqichda qatnasha olamiz. Yetkazib beruvchidan sifat talab qilishga ham haqlimiz. Natijada ishda unumdorlik yuqori bo‘layapti. Imkoniyatimizdan samarali foydalanayapmiz. Xususan, 2018-yilning 9 oyida 20 tonnadan ko‘p ipak-kalava ishlab chiqardik. Bozorimiz aniq, mahsulot chet ellik xaridorlardan ortmaydi. O‘tgan yili qiymati 790 ming AQSH dollaridan ziyod mahsulotni eksport qilgan bo‘lsak, joriy yilning ayni davridayoq bu ko‘rsatkichga erishdik. Eksportga yo‘llash uchun hali yana mahsulotimiz bor. Yil so‘ngigacha mavjud raqamni 4 million AQSH dollariga yetkazish ko‘zlangan.

 

Korxona mas’ullarining bildirishicha, odatda quruq pillaning sifatsiz qismi yigirishda ishlatilmaydi, chiqindiga chiqadi. Bu undan butkul foydalanilmaydi, degani emas. Chiqindi xom ashyodan ham bir necha turdagi yarim tayyor mahsulot olish mumkin. Jumladan, ipak momig‘i, ip va dag‘al mato shular sirasiga kiradi. Unga ham talab bor, boz ustiga tashqi bozorda. Shu sababli korxonada ishlab chiqarilayotgan bu mahsulotlar ham faol eksportga chiqarilmoqda.

 

Yuqorida aytganimizdek, tabiiy gigiyenik xususiyatga ega ekani hamda ekologik bezararligi bilan ajralib turishi ipakning qadrini oshirayapti. Ayni shu jihat pilla xom ashyosini chuqur qayta ishlashni tashkil etishni taqozo etmoqda. Zamonaviy texnologiyalardan foydalanib, ipakdan tayyor mahsulot ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish sohaning eksport ortidan oladigan daromadini yanada yuksaltirishga keng imkon beradi. Ahamiyatlisi, korxona mutasaddilari bu borada allaqachon ish boshlab yuborgan.

 

- Avvaldanoq asosiy maqsadimiz ishlab chiqarishning barcha bosqichini ishga tushirish edi, - deydi korxona sexi boshlig‘i Kamol Qurbonov.  – Ammo ayrim omillar bunga yo‘l bermayotgandi. Endilikda nafaqat o‘zimiz, balki xorijlik investorlar ham bunga xayrixohlik bildirishmoqda, istiqbolli loyihani tezroq ro‘yobga chiqarish payida. Kelgusida gazlama to‘qishni yo‘lga qo‘yamiz. Yaqin orada chet eldan to‘qish dastgohlari keltirilishi kerak. Loyihamiz amalga oshsa, yiliga 500 ming pogonametr ipak mato ishlab chiqara boshlaymiz. Bundan   tashqari, korxonamizda ipak gilamlar to‘qishni tashkil etish ko‘zda tutilgan. Shu maqsadda yil oxiriga qadar 20 ta yangi uskuna o‘rnatamiz. 2019-yilda esa qo‘shimcha 50 ta dastgoh olib kelamiz. Buning samarasida 50 ta yangi ish o‘rni yaratiladi. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, loyihaga 30 million AQSH dollari atrofida investitsiya kiritilishi reja qilingan.  Uning asosiy qismi to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorij sarmoyasi bo‘ladi.

 

Ma’lum bo‘lishicha, bugungi paytda korxonaning yangi ishlab chiqarish sexini ta’mirlash, dastgohlarni o‘rnatishga moslash ishlari jadal ketmoqda. Investorlarni tez qaror qabul qilishga undagan narsa esa ishlab chiqarilajak mahsulotning yuqori eksportboplik xususiyatidir. Keyinchalik korxona negizida zamonaviy texnopark barpo etish maqsad qilingan. Bu esa ishlab chiqarishni yagona zanjirga birlashtirish imkonini beradi. Yuqori hosildorlikka ega yangi tutzorlar tashkil qilinadi. Chet ellik investorlar ana shunday taklif bilan chiqqan.

 

Yana bir muhim jihati, mazkur sub’yekt viloyatimizning ipak qurti urug‘iga bo‘lgan talabini to‘liq ichki imkoniyat hisobidan qoplash borasida ish olib borayapti. Gap shundaki, biroz avval poytaxtimizda o‘tgan uchrashuvda  “O‘zbekipaksanoat” uyushmasi hamda Xitoy Xalq Respublikasining Shandun provinsiyasidagi “Shandong Guantong Silkworm Eggs Co” kompaniyasi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolangandi. Mazkur kompaniya dunyoning ko‘p davlatlariga ipak qurti urug‘ini eksport qiladi. E’tiborlisi, Chin yurti ishbilarmonlari mamlakatimizda pillachilik tarmog‘ining ipak qurti urug‘i ishlab chiqarish sohasiga investitsiya kiritmoqchi. Bu tadbirda kompaniya va Qarshi shahridagi “Radiant Silk” qo‘shma korxonasi o‘rtasida kelishuv bayonnomasi tuzilgan.

 

Unga ko‘ra, viloyatimizda 2019-yilda 20 ming qutidan boshlanib, 2021-yilda 150 ming qutigacha ipak qurti urug‘i ishlab chiqarish quvvatiga ega qo‘shma korxona barpo etiladi. Buning uchun Shahrisabz shahri tanlangan. Korxona mas’ullarining ta’kidlashicha, asosiy maqsad chetdan urug‘ olib kelinishiga chek qo‘yish va urug‘ importini to‘xtatish hamda kelajakda o‘zimizda ishlab chiqarilgan urug‘larni eksport qilishdir. Natijada qo‘shimcha ravishda 100-150 doimiy, 300-400 mavsumiy ishchining mehnat bilan bandligi ta’minlanadi.

 

Mirzohid JO‘RAYEV

 

Suratlarda: korxona faoliyatidan lavhalar.

 

Sobir Narziyev olgan suratlar.

Batafsil

Qashqadaryolik yosh ixtirochi zaharli gazlarni kislorodga aylantiruvchi qurilma yaratdi

Tog' yon bag'rida tug'ilgan Feruz Murodinovning bolalikdan hayvonotu nabotot olamiga mehri bo'lakcha edi. U ilm-fan va texnikaga bo'lgan qiziqishi bilan tengqurlaridan ajralib turardi.
2013 yilda u “Yurt kelajagi” iqtidorli yoshlar tanlovining respublika bosqichida g'olib bo'ldi.
Besh yillik tinimsiz izlanishlari natijasida yosh ixtirochi akkumulyatorli yoqilg'i tizimini yaratib, ishlanmaga patent oldi.
"Mazkur tizim bir vaqtning o'zida sanoat korxonalari hamda avtomobillardan chiqayotgan zaharli gazlarni kislorodga aylantirib beradi va yoqilg'i sarfini tejaydi, – ta'kidlaydi Feruz Murodinov. – Aytaylik, avtomobil 10 litr yoqilg'i bilan bosib o'tadigan masofaga atigi 2-3 litr kifoya qilishi mumkin.
Dastlabki hisob-kitoblarga qaraganda, innovasiyaning hayotga tatbiq etilishi atmosferaga ajralayotgan zaharli gazlarni naq 75 foizga kamaytirish imkonini beradi.
"Yurtimizda ishlab chiqarilayotgan avtomobillar biz yaratgan qurilma bilan ta'minlansa, jahon bozorida betakror brendga aylanishiga ishonaman", deydi ixtirochi.
                                       Turon24.uz ma'lumotlari asosida

Batafsil

YANGI LOYIHA, ZAMONAVIY TЕXNOLOGIYA VA BOYITILGAN OMIXTA YEM

Bugun ichki bozorlarda paxta chigiti, bug‘doy, arpa, makkajo‘xori doni, guruch uvog‘i kabi mahsulotlarning ikkilamchi chiqiti asosida tayyorlangan yem turlari ko‘p. Biroq, bu mahsulotlar samaradorlik jihatdan chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik bilan professional tarzda shug‘ullanayotgan oilalar yoki tadbirkorlik subyektlarini qanoatlantirmaydi. Ularga har bir turdagi jonivorlarning oziqlanish ratsionidan kelib chiqib maxsus tayyorlangan, barcha turdagi vitaminlar va minerallar bilan boyitilgan omixta kerak.

Qarshi shahrida yangi faoliyat boshlagan “Mastrokgarant” mas’uliyati cheklangan jamiyati ana shunday yem mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan.

- Faoliyat boshlashdan avval bozorni o‘rgandik, - deydi jamiyat ta’sischisi Bahriddin Murtozayev. - So‘nggi yillarda yurtimizda, shu jumladan, viloyatimizda ham sanoat usulida chorva, parranda, quyon va baliq yetishtirish ko‘lami ortib bormoqda. Ushbu xo‘jaliklarda maxsus tayyorlanadigan yemga talab bor. Chunki, kutilgan darajada go‘sht, sut yoki tuxum olish uchun ozuqa ham shunga mos, tarkibida jonivorlarningsog‘lom rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan barcha elementlar bo‘lishi kerak. Shundan kelib chiqqan holda, boyitilgan omixta yem ishlab chiqarish loyihasini amalga oshirishga kirishdik.

Tadbirkorning bu boradagi sa’y-harakatlari samarasi o‘laroq, Rossiyaning “Dozaagro” kompaniyasidan qiymati 1 milliard 360 million so‘mni tashkil etadigan zamonaviy texnologiyaxarid qilingan. Ushbu texnologiya bir oyda 450 tonna omixta tayyorlash imkonini beradi.

- Korxonamizda ishlab chiqarish jarayoni bir necha bosqichni o‘z ichiga oladi, - deydi korxona ish boshqaruvchisi Anvar Avazov. - Avvalo tayyorlanayotgan ozuqaning nima uchun mo‘ljallanayotganidan kelib chiqib, maxsus ratsion asosida barcha zarur mahsulotlar, vitamin va boshqa elementlar yig‘iladi. Shundan so‘ng maxsus uskunada ularning tarkibi zararli bakteriya va mikroblardan to‘liq tozalanadi. Xomashyo yana bir marotaba laboratoriya tekshiruvidan o‘tkazilgach, ezilib aralashtiriladi. So‘ng aralashma qaysi turdagi jonivor uchun tayyorlanganiga qarab, ularga berish uchun qulay shaklga keltiriladi va qoplarga joylanadi.

Tadbirkorning ta’kidlashicha, ayni damda korxonada ishlab chiqarilayotgan omixta yem ichki bozorda sotilmoqda. Shu bilan birgalikda, qo‘shni Turkmaniston, Tojikiston va Afg‘oniston mamlakatlari tadbirkorlari bilan ham mahsulot yetkazib berish borasida muzokaralar olib borilayapti.

Batafsil

Uch bosqich, tayyor mahsulot, 900 yangi ish o‘rni

    Bugungi kunda mamlakatimiz nafaqat paxta yetishtirish, balki uni qayta ishlash borasida ham dunyoda o‘z o‘rniga ega bo‘lib bormoqda. Ma’lumotlarga ko‘ra, 1991-yilda yurtimizda ishlab chiqarilgan paxta tolasining atigi 7 foizi qayta ishlangan bo‘lsa, hozirgi kunda bu ko‘rsatkich 40 foizdan oshdi. 2020-yilga borib esa “oq oltin”ni to‘liq o‘zimizda chuqur qayta ishlashni tashkil etish mo‘ljallanmoqda. Buning uchun ushbu davrda 120 ta yangi tekstil korxonasi faoliyatini yo‘lga qo‘yish, o‘ndan ortiq ishlab chiqarish quvvatlarini modernizatsiya qilish rejalashtirilgan.

Ta’kidlab o‘tish joiz, paxta yetishtirish bo‘yicha respublikada yetakchi o‘rinlarda turadigan viloyatimizda ham paxta tolasini qayta ishlash salohiyati yuksalib bormoqda. So‘nggi yillarda bu yo‘nalishda bir nechta istiqbolli loyihalar ro‘yobga chiqarilgani shunga imkon berayotir.

Buni Koson tumanidagi “Bunyodkor” mas’uliyati cheklangan jamiyati misolida ham ko‘rish mumkin. Tekstil mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan ushbu korxona mavjud quvvatlarning ma’nan eskirganligi, sifat talablariga javob bermasligi bois bir necha yildan buyon faoliyat ko‘rsatmay kelayotgandi. Endilikda korxona negizida zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlangan, paxta tolasiga chuqur ishlov berishdan tortib, tayyor mahsulotlar tayyorlashgacha bo‘lgan barcha bosqichlarni amalga oshirishga mo‘ljallangan yirik majmua bunyod etilmoqda.

- Loyihamizning birinchi bosqichida qiymati qariyb 4 million AQSH dollariga yaqin bo‘lgan ishlab chiqarish quvvatini ishga tushirdik, - deydi jamiyat ish yurituvchisi Jamshid Saydaliyev. - Xorijdan yiliga 800 tonna ip-kalava ishlab chiqarish imkoniga ega dastgohlar olib kelib, o‘rnatildi. Biz foydalanayotgan texnologiya paxta tolasini pnevmatik, ya’ni xalqali usulda yigirishga asoslangan. Uning afzalligi shundaki, ip yigirish va pishitish  jarayonlari  aylanuvchi havo oqimi yordamida bajariladi, energiya kam sarflanadi. Bunday usulda olingan ipdan asosan trikotaj mato to‘qiladi. Bu mahsulotlarga Osiyo mamlakatlari, shuningdek, Rossiya kabi davlatlar asosiy xaridor hisoblanadi.

Darhaqiqat, bugungi kunda dunyo bozorida paxta tolasi va undan tayyorlangan mahsulotlarning xaridori ko‘p. Buni fevral oyidan faoliyat boshlagan ushbu korxonaga dastlabki davrdayoq xorijlik hamkorlar tomonidan 1,5 million dollardan ortiq hajmda mahsulot sotib olish bo‘yicha takliflar bildirilgani ham anglatib turibdi. Korxona rahbariyati ayni damda bu takliflarni ko‘rib chiqishmoqda va shu oydan boshlab mahsulot eksportini yo‘lga qo‘yishni rejalashtirishgan.

Suhbatdoshimizning ta’kidlashicha, dunyoning eng rivojlangan mamlakatlari, xususan, AQSH, Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya kabi davlatlar ishbilarmonlari o‘zi sotib olayotgan ip-kalavaga anchagina jiddiy talablar qo‘yadi. Mahsulot belgilangan pishiqlik va ingichkalik ko‘rsatkichlariga javob berishi lozim. “Bunyodkor” MCHJ tomonidan amalga oshirilayotgan loyihaning ikkinchi bosqichi esa ana shunday “injiq” xaridorlarning ham “ko‘zini o‘ynatadigan” mahsulot ishlab chiqarishni ko‘zda tutadi.

- Hozirgi kunda loyihaning ikkinchi bosqichini amalga oshirish uchun ham ishlarni boshladik, - deydi Jamshid Saydaliyev. – Tez orada chet ellik hamkorlarimiz kelib, texnologiyalarni o‘rnatishni boshlaydi. Qiymati 11 million 600 ming AQSH dollarini tashkil etadigan ushbu loyiha doirasida Germaniyadan eng zamonaviy texnologiyalar olib kelinadi. Shu asosda ikkinchi bosqich ishlab chiqarish to‘liq avtomatlashtirilgan tizimda amalga oshiriladi. Unda 90-nomerli ip-kalava tayyorlanadi. Aytib o‘tishim joiz, bu o‘lchamdagi iplar jahon bozorida, xususan, G‘arb mamlakatlarida juda qadrlanadi. Biz ham mahsulotni yuz foiz Yevropaga eksport qilishni mo‘ljallaganmiz.

Aynan, loyihaning ikkinchi bosqichi ishga tushirilishi bilan korxona klaster usulidagi ish tizimiga o‘tadi. Bunda yerni shudgorlashdan tortib, paxta ekish, parvarishlash, hosilni yig‘ib olish va qayta ishlashgacha bo‘lgan barcha jarayonlar korxona tomonidan va uning nazorati ostida amalga oshiriladi.

Loyihaning uchinchi bosqichi yakunlanganidan so‘ng esa korxona tomonidan ichki bozorga va xorijga faqat ip-kalava emas, balki tayyor matolar, kiyim-kechaklar ham chiqarila boshlaydi. Xorijdan olib kelinadigan zamonaviy texnologiyalar yiliga 2 ming tonnadan ortiq ana shu turdagi mahsulotlarni ishlab chiqarish imkonini beradi.

2020-yilga qadar mo‘ljallangan loyiha to‘liq amalga oshishi natijasida 900 ta yangi ish o‘rni yaratiladi.

Batafsil

Manzilimiz


Manzil: Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahri, Mustaqillik Maydoni,1
Pochta indeksi:180100
Telefon
: 0(375)221-12-88, 0(375)221-03-81
Faks
: 0(375)221-13-40
Veb-sayt
http://www.qashqadaryo.uz
Elektron pochta
Yaqin jamoat transport to`xtash joylari 
Milliy bank va Mustaqillik Maydoni bekati
Avtomashrut
1,4,5,7,10,18,20,22,23,27,
37,44,462,11,21,37,33

Hozir saytimizda

Bizning saytimizda 101 mehmonlar va ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar 0

Bosh sahifa

Qabul kunlari

Rahbariyatga murojaat etish

Rahbariyatga murojaat etish

Viloyat hokimligining umumiy bo'limiga murojjat etish (Yangi oynada ochiladi)

Mobil versiya

Mobil versiyaga o'tish

Bog'lanish

Ishonch telefon raqami 
0(371) 200-55-05 
Ishonch telefon raqami reglament
Yagona telefon raqami
0(375) 221-07-60 
Yagona telefon raqami reglamenti

Batafsil>>>

Biz bilan bog'lanish

Sahifa adressi

Maxsus imkoniyatlar

K'orinish

Pastda o'zingizga kerakli parametrni tanlasng
Blue Green Red Radian
Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family